درباره تصوّف و طرایق عرفانی
سخني كوتاه درباره تصوّف و طرایق عرفانی
پيش از هرچيز به اختصار دربارة تصوّف و طرايق عرفاني سخن ميگويم.
هدف نهايي تصوّف، تزكية نفس و زدودن خاشاك تعلّقات زودگذرِ مادي از درون آدمي است در قرآن كريم تزكية نفس سببِ رستگاري و عدمِ تزكيه باعث خُسران و زيان دانسته شده است:« قَد اَفلَحَ مَن زَكّيها . و قَد خابَ مَن دَسّيها».
عالمان و عارفان و پيشوايانِ مسلمان، تبعيّت كامل از پيامبر عظيمالشّأن اسلام(ص) را موجب رسيدن انسانها به رستگاري و كمال و پاية بندگي حقيقي دانستهاند:
محال است سعدي به راه صفا توان رفت جز در پي مصطفا
اين بزرگان در راه تزكيه و تهذيب و عبادت و كسب اخلاص و مبارزه با نفس و پيروي از سرور عالم(ص) به جان و دل كوشيدهاند و چون به كمال رسيده و جامة ارشاد پوشيدهاند به احياي علوم دين پرداخته و تجاربِ خويش را در اختيار رهروان قرار داده و راهبر و قلاووزِ سلوك ايشان گشتهاند و چون به مصداق الطُرقُ الي اللهِ بِعددِ انفاسِ الخَلايق ، هر كدام به گونهاي اين راه را پيمودهاند، از اين رو فرقهها و طرايق و سلسلههاي مختلفي به وجود آمده است و اغلب اين طرايق به نام مؤسس آنها شناخته ميشود. طريقههاي مشهور تصوّف ـ كه هنوز در جايْ جاي جهان اسلام و از جمله در كُردستان رواج دارند ـ عبارتند از: طريقههاي: «قادريه» (منسوب به حضرت امام عبدالقادر گيلاني غوث الأعظم 561 ـ 471 هـ .ق)، «كُبرويّه»(منسوب به حضرت شيخ احمد نجمالدّين كُبري 618 ـ 540 هـ .ق)، «سُهرورديه» ( منسوب به شيخ شهابالدّين عمر سهروردي 632 ـ 539 هـ .ق)، «چشتيه» ( منسوب به خواجه معين الدّين چشتي633 ـ ؟ هـ .ق)، «مولويه» ( منسوب به حضرت مولانا جلالالدّين رومي672 ـ 604 هـ .ق)، « نقشبنديه» ـ كه دربارة آن مطالبي خواهد آمدـ و غير اينها [1] .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1.برپهنة ياد؛ نوشتة عثمان نقشبندي، چاپ اوّل انتشارات كردستان،1379؛ صفحه 18.
شهر اورامان با قدمتي بيش از 2500 سال در 65 كيلومتري جنوب غربي شهرستان سروآباد در استان كردستان واقع شده است. بر اساس آخرین سرشماری سال 1385، جمعیت شهرستان سروآباد 53992 نفر بوده است. بر همین اساس، بخش اورامان نیز دارای 10500 نفر جمعیت بوده و روستای مورد مطالعه تحقیق حاضر به عنوان مرکز بخش دارای 2900 نفر جمعیت بوده است. اين شهر در موقعيت جغرافيايي 35 درجه و 44 دقيقه تا 37 درجه و 30 دقيقۀ عرض شمالي و 47 درجه و 31 دقيقه تا 49 درجه و 16 دقيقۀ طول شرقي و در ارتفاع نزديك به 2000 متري از سطح دريا قرار گرفته است. این شهر از سمت غرب با کشور عراق به طول 20 کیلومتر و از سمت جنوب با استان کرمانشاه هم مرز می باشد. جاده این شهر در دامنه کوه هایی قرار گرفته که از زیبایی فوق العاده ای برخوردار است. معماری اورامان و سرسبزی این منطقۀ کوهستانی رؤيای پله هایی به سمت بهشت زميني را متصور می کند. بافت تاریخی شهر بصورت پلکانی در شیب تند ساخته شده است كه پشت بام منزل پایین به منزلۀ حیاط خانه بالاست. دیوار منازل این شهر بصورت خشک چین بدون استفاده از ملات بصورت هنرمندانه چیده شده اند كه مهمترین مصالح مورد استفاده در این شهرسنگ و چوب می باشد.