وقتی دلم هر روز غم دوری تو بهم تذکر می ده تا سپیده دم همچنان ....

روستای تاریخی هه ورامان تخت با سابقه تاریخی بیش از2500سال در غرب کشور نامی است 

 

روستاشهر اورامان تخت

اين مکان در دره شرقی-غربی با سراشيبی زياد در شمال کوههای تخت در 63کيلومتری جنوب مريوان واقع است.خانه های روستاشهر اورامان تخت بطور کلی از سنگ ساخته شده اند و دارای حالت راه پله مانندی می باشند. سقف خانه ها را با تيرکهايی می پوشانند. اين خانه ها طوری طرح ريزی شده اند که پشت بام يک خانه تبديل به حياط خانه بالايی گرديده است. ارتفاهات اين منطقه در بهار و تابستان بسيار زيباست و در زمستان بسيار سرد می باشد. روستای اورامان تخت  يکی از جذابترين مناطق روستايی کردستان است که در کنار چشم اندازهای طبيعی آن، برای آئين مذهبی و قديمی در پير شهريار مردم زيادی سالانه روانه آنجا می شوند.
ساکنان اين منطقه و زبان آنها به هورامی مشهور است. لهجه هورامی يکی از لهجه های مشهور کردی است.  رودخانه سيروان از دره های عميق اين منطقه سرازير می شود و به عراق می ريزد. مناطق حاشيه ای رودخانه سيروان راوار ناميده می شوند. اين روستا پوشيده از درخت گردو، انار، انجير و توت می باشد. اگرچه شرايط سخت در اين منطقه پابرجاست، ولی ساکنانش هنوز آداب و منش خود را حفظ نموده اند.

مقبره پير شهريار اورامی،يکی از مکانهای مذهبی استان بحساب می آيد. ساکنان اورامان تخت مسلمان سنی مذهب از فرقه شافعی می باشند.جمعیت روستا شهر اورامان در سرشماری۱۳۸۵بالغ بر ۳۰۰۰نفر گزارش شده است که البته باید بیشتر از این باشد ...

 

آنچه می بینید نمایی از روستاشهر اورامان تخت می باشد

نمایی دیگر از هه ورامان تخت

هنرهای مرسوم

مهمترين و متداولترين هنرهای سنتی کردستان عبارتند از:
فرش، گليم، جانماز، شالهای پشمی، لباسهای کتانی، ساخت گيوه، قلمزنی، مرصع کاری، سفالگری، زيورآلات، پولک دوزی، سوزن کاری، ريسندگی، قلاب بافی، گلدوزی، پارچه بافی، سبد بافی، تور بافی، کارهای فلزی و وسايل موسيقی را نام برد.
فرش سنندج: فرش سنندج با توجه به سبک آن، با فرشهای ديگر مناطق ايران تفاوت دارد. قدمت، کيفيت و ظرافت آن به سه قرن پيش بازمی گردد يعنی وقتی که سنندج به عنوان مرکز استان شناخته شد.
فرش بيجار: يکی از مشخصه های فرش بيجار استحکام آن است. تار و پودهای اين فرش به حدی محکم است که نمی توان بسادگی آنها را از هم جدا نمود.
فرشهای روستايی و قبيله ای: فرشهای بافته شده در روستا بعلت با فتهای کلفت، سنگين و دارای پرزهای دراز و محکم است و به همين علت آنها را خرسک نيز می نامند.
موج بافی: موج یا پوشش رختخواب بطور گسترده ای در مناطق روستايی مورد استفاده است. و در مناطق شهری نيز می توان آنرا يافت. اصلی ترين ماده ای که در موج بکار می رود پشم است. درازای آن معمولا 2.25 متر می باشد و بصورت چهارگوش بافته شده و پهنای آن به 9.5 متر می رسد و توسط ماشين موج بافی تهيه می گردد.
جانماز يا سجاده: يکی ديگر از صنايع دستی استان جانماز می باشد. همانطور که از اسمش پيداست از آن برای خواندن نماز استفاده می گردد، همواره آنرا از آلودگی دور می دارند و پس از خواندن نماز آنرا جمع کرده و کنار می گذارند. اندازه يک سجاده در حدود 100*150 سانتيمتر است. طرحهای روی سجاده متاثر از باورهای مذهبی مردم است.
نمد بافی: نمدبافی رابطه بسياری با تاريخچه کهن کردها دارد. نمد دارای چندين مزيت است. می توان آنرا برای جلوگيری از بروز رطوبت حرارت و سردی استفاده نمود. بعلت قطر زياد آن بسيار مناسب برای زندگی کوهستانی در مناطق سرد کردستان می باشد.

 

رودخانه سيروان

اين رودخانه طويل ترين رود در استان کردستان است و شاخه های اصلی آن رودخانه های گاورود و قشلاق می باشند. گاورود از کوههای کان کبود سقز سرچشمه می گيرد و رودخانه قشلاق از کوههای پير محمد سرازير می شود. شاخه های مختلف اين رودخانه دارای سيستم جريانی مشابهی هستند که در مسير خود از دره های عميقی می گذرند.قسمتی از اين رود، در بخشهای ميانی، باعث ايجاد مرزی بين ايران و عراق می گردد و به منطقه دياله مشهور است و پس از آن به خليج فارس می ريزد.از انشعابات مهم اين رودخانه می توان گردوکانه، چم قوره، چم گردکان، زريوار و چم گوتوند را نام برد. اطراف اين رودخانه محل مناسبی برای رشد گونه های مختلف ماهی و پرندگان است و زيبايی خاصی را به اين رودخانه داده است

 

 

  نمایی از روستای زیبای بلبر از توابع هه ورامان تخت

نمابی از روستای نوین در هورامان

 هه ورامان تخت زمستان

هورامان ، واقعاً زیباست

 10عکس از مسجد هو رامان و زریوار کلیک کن برو تو

هورامان ناحیه وسیعی است که سراسر جنوب استان کردستان را دربر گرفته و یکی از مناطق خوش آب و هوای استان کردستان است که با توجه به کوهستانی بودن از نظر استعدادها و توانمندی های گردشگری و مواهب خدادادی دارای ویژگی های نادری است که می تواند موجب جذب گردشگران خارجی و داخلی شود.

 چون شیر می خروشد این است طبیعت باصفای اورامان تخت

برخی از این چشم اندازها و جاذبه های گردشگری در هورامان شامل چشم انداز دربند دزلی و ارتفاعات و دامنه ای سرسبز آن، آبشار سلور مناطق پیرامون آن که دارای آبی زلال است حاصل ذوب برف های ارتفاعات بالادست آن است  زینت بخش کوه های این منطقه، چشم انداز مزارع پلکانی و معماری سنگی و روستاهای پلکانی شکل هه زارانی  گناوه تته و مکانهای زیارتی دیگه:

روستای اورامان تخت:

نمایی از داخل روستای اورامان تخت و مسجد حضرت عبدالله

بخش اورامان از توابع شهرستان سروآباد در استان کردستان قرار دارد. این روستا از طرف جنوب غربی به ارتفاعات اورمان تخت و از طرف شرق به ارتفاعات کوسالان محدود می شود.

اورامان در زبان کردی «هورامان» تلفظ می شود و ناحیه وسیع و کوهستانی است که سایر جنوب استان کردستان را در برگرفته و روستای اورامان تخت بخشی از ناحیه اورامان است.

معماری روستا:

بافت این روستا از لحاظ معماری به صورت پلکانی در شیب تند ساخته شده است و پشت بام منزل پایین به منزله حیاط خانه بالاست. دیوار خانه هایی که در این روستا ساخته شده اند به صورت خشک چینی یعنی بدون استفاده از ملات و به طور هنرمندانه چیده شده اند. مهم ترین مصالح مورد استفاده در ابنیه این روستا سنگ و چوب است.

از آن جایی که روستای اورامان تخت در زمان های قدیم مرکز فرمانروایی سلاطین محلی بوده است، این روستا را تخت یعنی پایتخت و مرکز سلطنت نامیده اند.

اگه بگی هه ورامان زیبا نیست واقعاً بی ذوقی

الگوی معیشت و سکونت:

براساس نتایج سرشماری سال 1385، این روستا 2800 نفر جمعیت داشته است. فعالیت های اقتصادی روستای اورامان تخت برپایه زراعت، باغداری و دامداری استوار شده است. مهم ترین محصولات زراعی آن گندم، جو و عدس است، همچنین دارای باغ های وسیع میوه است و محصولات سردرختی آن شامل گلابی، گردو، انجیر کوهی و انار است. گیاهان دارویی مانند ختمی، گل گاوزبان، شاتره، بومادران، شیرین بیان، بونه و گون نیز در این روستا به وفور یافت می شود.

اورامان تخت از دیرباز جلوه گاه هنر و تمدن غنی و اصیل کردی بوده است.

 (میدان گوله نگا) واقعاً زیباست اردیبهشت86

در این میان موسیقی جایگاهی ویژه و قابل تأمل دارد. «سیاه چمانه »از مهم ترین تران نواهای این منطقه هستند.

صنایع دستی:

گیوه، فرنجی، نمد، قاشق و چنگال چوبی، شانه، جاجیم، سبد و در پنجره های چوبی از هنرهای سنتی و صنایع دستی مردم روستای اورامان تخت است. پیش از ورود کفش های خارجی به بازار انواع پای افزارها و گیوه ها را به صورت دستی در این روستا تولید می کردند.

پوشاک مردم روستا:

پوشاک مردم روستای اورامان تخت مانند سایر روستاییان کردستان، لباس های محلی کردی با طرح ها و رنگ ای زیبا و شاد است. لباس مردان کرد اورامانی از چوخه، پانتول ملکی شال، دستار، فرنجی  مکه بال تشکیل شده و گاهی نیز جافی، کلینجه، شال کلکه، دستار و پیراهن بلند می پوشند.

بازی های محلی:

قلقلان، بیلان، گرزه (گرزبازی) و همک و ممک از متداول ترین بازی های مردم روستای اورامان تخت است.

غذاهای محلی:

از مهم ترین غذاهای محلی این روستا می توان به دوینه، شلمین (پلو)، آش دوغ، لونش، کلانه، شلغم ترش، یکاوه، پلییز، غازین و انواع غذاهای گیاهی و نان های محلی اشاره کرد.

چشم انداز فرهنگی هورامان:

در زبان مردم منطقه هنوز از واژه های پهلوی ساسانی به چشم می خورد. یکی از چشم اندازهای فرهنگی هورامان جشن پیرشالیار است.  سکونتش  در روستا حدود 900 سال پیش می دانند. درباره ایشان حکایتی وجود دارد که می گوید: در زمان های بسیار دور در بخارا پادشاهی زندگی می کرد که دختری داشت به نام «بهار نار خاتون» این دختر کر و لال بود و تمام حکما نتوانسته بودند بیماری دختر را علاج کنند.

از سوی دیگر در منطقه اورامانات کردستان مردی به نام پیر شالیار زندگی می کرد که صاحب کرامات  معجزات بود و شهرتش عالمگیر شده بود. چون خبر معجزات پیر شالیار به بخارا می رسد، شاه دخترش را همراه با برادرش  به منطقه اورامانت کردستان می فرستند. آنها وقتی به نزدیکی روستایی که پیر در آن زندگی می کند می رسند، دختر پادشاه احساس می کند که گوشش شنوایی خود را به دست آورده و صداها را می شنود.

از آنجا که پادشاه اعلام کرده بود که هر کس بیماری دخترش را علاج کند می تواند آن را به همسری برگزیند پیرشالیار قبول می کند و چون از مال دنیا چیزی نداشت، اهالی کمک می کنند و برای او جشن عروسی برگزار می کنند و هر کدام از طوایف، بخشی از هزینه ها و کارهای این عروسی را به عهده می گیرند.

مراسم باستانی پیرشالیار در 2 زمان متفاوت در سال بین 15 اردیبهشت و 10 بهمن ماه  برگزار می شود. مراسم بهاره را کومساری می گویند که همزمان با طراوات و سرسبزی اورامان کردستان است و در آن به اجرای دف نوازی و سخنرانی درباره شخصیت پیر شالیار و توزیع نان محلی می پردازند.

مراسم زمستان هر ساله در 10 بهمن ماه به مدت۲روز برگزار می شود. اهالی منطقه به این مراسم، عروسی پیرشالیار می گویند. برگزاری این مراسم به عهده متولی آن است که در هر خانواده به صورت موروثی برگزار می شود.

در صورت بسته بودن عکسها کلیک راست show picture  را بزنید.

نمایی از روستای اورامان این عکس مربوط به 5 تا10 سال پیش می باشد

کبک در زبان کردی که و به زبان اورامی ژه ره ژ

 زیباست این هه ورامان

خدایش تا حالا اینجوریشو دیده بودی این قشنگه یا ماسوله

بنچاق اورامان ( هورامان)

در اوايل قرن حاضر، در سال 1305 شمسي، حسين نامي از مريدان " شيخ علاء الدين نقش بندي" در غاري در دره تنگيور، خمره اي پراز دانه ارزن پيدا كرد كه در ميان آن نوشته اي به خط  پهلوي اشكاني بر پوست آهو وجود داشت. اين نوشته كه به "بنچاق اورامان" مشهور شد، قراردادي است ميان دو نفر براي خريد و فروش زرستاني به 45 درهم كه شاهدان معامله نيز نام خود را در آن نوشته اند. اين بنچاق به سال 120 پيش از ميلاد مسيح تعلق دارد. چند سطر از متن بنچاق به شرح زير است:

" سال سه ست ماه اروتات فروخش تپس پك

پو تيرين زراستك چه ابير اشكان نم (زات)

 اخريتاراوايل پورهربشن

 اسمكان از خريت اويل هيچ پتسيك هرو درهم 45"

برگردان:

سال سيصد ، ماه خرداد ، فروشنده تپس پك، پورتيوين زراستان اسمك كه ابيراشكان نيم آن دارد، و خريدار اوايل پوربشين، اسمكان زرستان ( را خريد اويل از پتسيك) همه را به 45 درهم.

در حال حاضراين بنچاق درموزه برلين نگه داري مي شود. 20 نسخه ديگر اين قرارداد به خط يوناني است.

تابستان 86 با هه ورامان تخت

هه ورامان تخت

 کوههای هه ورامان

کوهستان

کوه کوه تخت هه ورامان

                                       

کمالا

 نمایی از غروب هه ورامان

می خوای برگردی صفحه اول پس کلیک کن

---