اکوتوریسم (طبیعت گردی)

واژه اکوتورسیم نيز از کلمه یونانی گرفته شده که به معنی خانه است و دارای مفاهیم و رهیافت برای توسعه و گردشگری است). اکوتوریسم کوتاه شده Ecological tourism است که در ادبیات فارسی طبیعت­گردی نام گرفته است و گرایش نو و پدیده­ای نسبتاً تازه از صنعت جهانگردی نام گرفته است. در جدیدترین کنفرانس که در استرالیا در مورد اکوتورسیم برگذار شد، روی ارزش­های طبیعی و  جاذبه­های طبیعی تأکید شده است. نشست جهانی اکوتوریسم در ماه می 2002 در کبک کانادا تأکید داشت که اکوتوریسم می تواند وسیله با ارزشی برای ترویج توسعه اجتماعی - اقتصادی جوامع میزبان باشد و همزمان با آن منابعی را برای حفاظت از منابع طبیعی فراهم سازد.

          باید اذعان داشت پيرامون واژه اکوتوريسم و سابقه کاربرد آن، اظهار نظرهاي متفاوتي صورت گرفته است. برخي از صاحب نظران سابقه کاربرد چنين واژه اي را اواخر دهه1970و برخي ديگر اواخر دهه1980، ذکرکرده­اند. اما در تمام متون مرتبط سبالوس كاسكوريان(Cebalios-Lascurain) به عنوان نخستين کسي آمده که اين واژه را بکار برده است. برابر تعريف او، اکوتوريسم مسافرتي است که به منظور مطالعه، تحسين، ستايش و کسب لذت از سيماهاي طبيعي و مشاهده گياهان و جانوران و آشنايي با ويژگيهاي فرهنگي جوامع محلي در گذشته و حال، صورت مي­گيرد. برخي سابقه کاربرد اکوتوريسم را به زماني دورتر و به هتزر نسبت مي­دهند و معتقدند که او اين واژه را در دهه 1960 براي تشريح روابط متقابل گردشگري و محيط زيست و ويژگيهاي فرهنگي، استفاده کرده است. به اعتقاد هتزر، مفهوم اکوتوريسم در واکنش به رهيافت هاي نامناسب و منفي توسعه متداول و ناديده گرفتن ملاحظات زيست محيطي، شکل گرفته است. در تأييد اين مطلب نلسون نيز اعتقاد دارد که مفهوم اکوتوريسم داراي پيشينه اي طولاني است و سابقه آن به اواخر دهه 60، يعني زماني که کارشناسان نسبت به برداشت بي رويه از منابع نگران شده بودند، باز مي­گردد.

     موسسه بين المللي اکوتوريسم درسال 1991 تعريف زير را در مورد اکوتوريسم بکار برده است: اکوتوريسم يک مسافرت مسوولانه به مناطق طبيعي است که محيط زيست را حفظ و زندگي راحت مردم محلي را تثبيت کند. مطابق تعريف سازمان حفاظت جهاني (IUCN) در سال 1996، اکوتوريسم يک مسافرت و بازديد زيست محيطي مسوولانه به مناطق طبيعي نسبتا دست نخورده بوده و هدف از آن لذت بردن و استفاده از طبيعت(و هر پديده فرهنگي همراه آن) مي باشد که باعث تقويت حفاظت از منابع شده و اثرات منفي نامساعد اندکي بر روي محيط زيست دارد. از طرفي اين فعاليت باعث فعال شدن جمعيت­هاي محلي  مي­گردد که از نظر اجتماعي، اقتصادي براي آنان مفيد است.

     طبق تعاريف ذکر شده در بالا، واژه اکوتوريسم با نگرش به تاثيرات زيست محيطي گردشگري، ارايه شده است و در کنار آن انتفاع جوامع محلي را نيز مد نظر دارد. بر اين اساس در مطالعات و پژوهشهاي انجام شده، اکوتوريسم از دو منظر مورد بررسي قرار گرفته است: 1-ارزيابي اثرات زيست محيطي حاصل از پديده گردشگري. 2- ارزيابي توانمنديهاي اکولوژيکي مناطق در جهت جذب توريست.

کاربرد ICT در گردشگری

     گسترش همه جانبه تکنولوژی و فناوری در دنیای امروز در همه رشته­ها وجود داشته و صنعت گردشگری نیز ازاین قاعده مستثنی نیست. رشد سریع ارتباطات، بازاریابی، مبادله­های الکترونیکی، کاهش هزینه­ها و به حداکثر رساندن درآمد باعث شده تا در صنعت گردشگری تحولی عظیم رخ دهد و نقش فناوری ارتباطات بویژه اینترنت پر رنگ­تر شود. و از طرفی این امر سبب شده تا گردشگران با خیالی آسوده تر و با صرف کردن وقت کمتری برای سفرهای خود در طول سال اقدام نمایند.

     با این اوصاف گردشگری الکترونیکی را می توان این چنین تعریف کرد:" گردشگری الکترونیکی، به کارگیری فناوری­های جدید به خصوص فناوری های اطلاعات و ارتباطات (ICT) در دو بعد عرضه و تقاضای گردشگری است که در آن علاوه بر عرضه خدمات مورد نیاز گردشگران، زمینه های بازاریابی و دورنمای گردشگری مقاصد فراهم می­آید".